Твиттер – ни ул һәм нәрсә белән аны эчәләр?

Ни өчен «эчәләр» ме? Ник «ашыйлар» түгел? Җавап бирәм – нинди ашау, нинди ашау, ул бит – твитттееееееер! Аны ничек ашап була??

Тәк. Твиттер  ул … Хым, баш катты: «1612″ исемле фантастик кино карадым. Марат Башарофф… Ярар, Марат Башарофларны онытып твиттерга кайтыйк әле:

Твиттерның офисиал мәгънәсе – микроблоггинг сервисы, имеш тер… Кем дер аны чат яки аська белән чагыштыра. Ююююк. Алай түгел! Твиттер – өр-яңа концепция (кансепсиа). Анда бик еш сайравыгыздан файда булмас, кешеләрнең сезгә иярмәүләрен теләсәгез еш сайрасагыз да була. Әммә андый бытбылтык кемгә кирәк? Дөрес – беркемгә дә кирәкми.

Твиттерда сезгә ияргән твиттчыларның бөтенесенә дә язып була, аерым-аерым да. Мәсәлән, миңа язасыз икән – @qazan дип башлыйсыз, шулай бит? Анда ешрак та язып була, ул ике кеше арасында булган аралашу/сайрашу. Ә менә бар кешеләргә язганда бик сайрашып булмый, хәттә кайчак түзәргә дә туры килә. Көненә 5-10 гөмүми твит язсагыз бик әйбәт. Ник шулай мы? Чөнки кешеләр үз тви-тасмаларын укыганда  иң ким дигәндә 100-дән артык кешене укып баралар, аларга сезнең еш сайравыгызны укырга бик рәхәт булмас,unfollow кылырга да мөмкиннәр. Күпләр твиттерны маркетинг күзлегендә күрәләр, һәм бу бик тә дөрес. Кешенең ачуын чыгарырга кирәкми. Чөнки… Там есть еще »

Һәр бер җәмгыяттә үз кагыйдәләре һәм кануннары бар. Твиттерда да шулай ук бер кайда да язылмаган һәм әйтелмәгән шундый ук «кагыйдәләр», гәдәтләре, тәртибе бар. Бүгенге сүз – «Твиттерда ни эшләргә ярамый?». Астагы исемлектә «Әдәм саны» – 6 пункыт:

1.  Твиттерга кергәндә яки чыкканда «Сәлам барыгызга да!», «Сау булыгыз», «Исән сау булыгыз» кебек сүзләрне язырга ярый, әммә бу «чер-черләр» (инглизчә – «тви» / урысча – «чирикание») һәркемнең җенен чыгарырга мөмкин. Кеше бит твиттерга сезнең сәламнәрегезне укырга керми, бу чат түгел (татар чатында үз кагыйдәләре), кешеләрнең шул «сәлам» «хушыгыз»ларны укулары була да, шунда ук анфоллоулап (дуслыкны өзеп) куялар.

2. Сылтама куйсагыз шуның эчтәлеген языгыз. Эчтәлексез йә мәгънәсез ул сылтамага басып кем керсен?

3. Сүгенмәгез. Аңлатырга кирәкми дер…

4. Әллә нинди бер кем дә белмәгән һәм аңламаган сүзне/җөмләне язмагыз.

5. Дипрессияле чер-черләр (твитлар). «Мине бер кем дә яратмый», «мине ташладылар», «сагынам…» кебек чер-черләр кирәк микән? Минемчә – юк! Аның өчен Facebook бар.

6. Үзегез ясаган әйберләрнең рекламы (сайтлар мәсәлән).

Ошбу исемлектәге гәмәлләрне кылсагыз анфоллоудан башка бер нинди нәтиҗәгә ирешмәссез дип уйларга кирәк.

Татблоггеры (татар блогы / татарский блог).

Юкио Хатояма исемле Япун премьер-министры (Япун иленең ил башы) гыйнварның 1-ендә твиттерда теркәлеп көнгә бер твит язырга ант итте .  Менә шулай! Япун премьер мигистры үз кесә телефоныннан фото төшереп твиттерда урнаштыра.

Дөнья белән чагыштырсак Рүсиянең халык саны 140 мәртәбә ким. Ә твитчылар (twitterman) – 650 мәртәбә кимрәк. Менә шул. Твиттеризасия буенча Рүсия артта калганнардан. Көнбатыш Япуннан артта кала, Көнбатыштан Рүсия артта калып бара, без татарлар (болгарлар) Рүсиядан артта калабыз. Япун белән Көнбатышка карамыйча булмас димәк. Дөнья Facebook һәм Twitter белән «авырыйлар», татар халкы исә – Кантакытка (vkontakte.ru) кереп бара гына…

Mail.ru эзләвече Яндекс эзләү базасына нигезләнеп эзли иде. 2010-нче елдан алып Майл.ру Google базасына нигезләнә башлады. Бу сөендергеч хәбәр, чөнки яндекс.ру эзләвече «Снежинск» эзләү алгоритмы аркасында әллә нишләде шунда, адекват түгел ул хәзер.

Җәмәгать, твиттерга языгыз: Твиттердагы сылтамаларны һәм язмаларны Яндекс.блоги сервисы күрә, аннан башка Google блог-эзләвече, QIP.ru, Блоги@Mail.ru кебек сервислар да тви-язмаларны күрәләр. Шулай…

Татблоггер

Гәеп итмәгез: Блогун поздравляет с Новым годом!

Күптән түгел генә әле Твиттер Иранның кибер-армиясы тарафыннан «ватылды». Әммә ансыз да твиттерда утыруны һич куркынычсыз дип әйтмәс идем. Шуның өчен Twitterдагы куркынычсызлык шартларын әйтеп чыгырга булдым:

1. Персональ мәгълүмәтне язмагыз, серләрегезне ачмагыз. Серсүз, урыннар һ.б. шәһси мәгълүмәтне язмагыз.

2. Кирәкмәс кеше белән аралашасыгыз килмәсә приват аккаунт кулланыгыз.

3. Ышанычлы тви-apps (твиттерга браузер аша түгел, ә программалар аша чыгу) белән генә кулланыгыз, серсүзегезне урларга мөмкиннәр. Бу сүзне Вконтакте турында да әйтеп була.

4. Серсүзегезне ярты ел саен алмаштырып торыгыз.

5. Direct Messages-та белмәгән сылтамалар аша йөрмәгез.

6. Кыскартылган сылтамаларны ачыгыз, озынайтыгыз. Mozilla Firefox браузеры өчен хәзер LongURL Mobile Expander плагины бар. Аннары, интернетта Unhid һәм Untiny сервислары бар. Кыскартылган сылтамага басырга шикләнәсез икән шул сервисларны ачып сылтаманы тикшерегез.

7. Нинди дер тви кешесе ошамаса, “Block spam”-га басыгыз.

8. Массфоловинг дигән нәрсә бар, имеш, массфолловинг аша меңләгән кешене фоллоуләштерерсез, алар да сезне фоллоу кылырлар. Сезне, иң кимендә бан көтә, Twitter аккаунтыгызны тартып алырга да күп сорап тормас.

9. Антивируслар һәм файрволларны кулланыгыз.

10. Твиттердан чыкканда «Log out»-ка басыгыз.

Татар твиттерчысы – татблоггер.

Татар/болгар блогына хуш килдегез! Тагын бер төрле тамгачыкларны бастырам:

Иң әүвәл Твиттер тамгачыгын куим әле.

Бу да Твиттер инде әлбәттә. Сез әле һаман твиттерда түгел мени? Абау. Твиттер бик файдалы нәрсә. Үз өлкәгездәге бер ничә кешене тапсагыз шунда – менә дигән сервис. Анда твиттер-ботларга да язылырга мөмкин. Там есть еще »

Twitter турында Татар блогында сөйләгән идем инде. Бу язма – беренче язманың дәвамы, 2-нче баб, җәзъә, өлеш… Урысча ул сүзне “чәсет” диләр бугай. Нигә дер. Баб дип безнеңчә әйтергә ыслабо мәллә?

Тәәәәкк… Ни турында әйтә башлаган идем әле? Әәәә… Әйе шул. Твиттер турында.

Ленар Амирханов бер иптәш малай белән SmsTwit.ru сайтын ясадылар. Аннан твиттер әккәвентенә (аккаунтына) смс белән твиләп була, язып димәк. +79655854770 нумирына смс-ны җибәрәсең дә вәссәләм! Әлбәттә, баштан смствит сервисында теркәлергә кирәк. Бушлай иде әлегә. Киләчәктә ни булыр – күрербез.

Twitter-да реклам язып акча да эшләп була икән. Сезнең дусларыгызның күплегенә һәм сыйфатына карап акчаны күбәйтә баралар. Әлбәттә бу шөгел – кешенең үз эше. Мин, мәсәлән, моның белән җафаланып ятмас идем – твиттер минем өчен икенче нәрсә өчен кирәк – кирәкле мәгълүмәт алыр өчен. Әммә, бәлки кемгә дер кирәк булыр:

Твиттерда акча эшләү сервислары:

http://be-a-magpie.com/

http://sponsoredtweets.com/

http://www.tweetroi.com/

http://www.twittad.com/ (бу Тви-иттихад дигәннән алынган сүз дер инде ).

Беренче өлештә, татарлардан мин @Mariolp ( http://twitter.com/Mariolp ) исемле бер егетне оныткан идем. Аннары @rafilsalahutdin исемле менә дигән бер егет бар. Дуслашыгыз. Там есть еще »

Әссәләмүгәләйкүм кардәшләр! Җәй узып бара бугай инде һәм Татар блогында яңа пост.

Бүген ни турында языйм микән? Башка бер җүнне (җүнле) уй-фикер килмәсә – твиттер турында языгыз. Шаярып кына әйтәм, чөнки твиттер – бик файдалы һәм кызык сервис.

Твиттерга кергәч, башта аның ни икәнен аңлап җиткермәдем: “Ни бу?”, “Ни өчен кирәк?”, “Ни өчен мактыйлар соң бу нәрсәне?” дип бик озак кына уйланып йөрдем. Аның популярлыгын маркетинг уңышлары аркасында дип уйлаган идем. Әммә твиттерның консепсиясы бик кызыклы һәм револүсьон булып чыкты. Андый револүсьон әфкәр-уйлар/идеялар әллә кайда ятмый – аяк астында гына ята. Шуны тормышка аштыру (реализация) мәсәләсе генә кала. Аның өчен веб-мастерлар төркеме кирәк – программистлар (программчы?), дизайнерлар (дизайнчы? Йә дизайнер дигәнен кулланыйк мы?), һәм консепсиячылар әлбәттә. Безнең Татар интернетыбыздагы (Татнетта) проектларның шуның белән бәйле бер начар ягы бар – “Бер кеше кагыйдәсе”, ягъни “Бер проект = бер кеше”. Бу әлбәттә начар. Кайбер сайтларның хуҗалары – программистлар. Аларның сайтлары – эчтәлек һәм дизайн ягыннан бик дан түгел. Алар сайтның кодын беләләр, әммә дизайн һәм төрле техник булмаган гыйлемнәрне бик белеп бетермиләр. Шуңа күрә “Дуслар.ру” сайты матур, әммә кирәкле нәрсә анда юк диярлек. Шул зина кылырга ниятләгән егетләр һәм кызлар шунда танышып утыралар, кызлар шәрә тән сүрәтләрен күрсәтәләр, егетләр шуңа карап: “Оооо… Әйдә очрашыйк әле” дип язалар. “Менә бит! Кирәк сайт бит!” дип әйтә аласыз. Әммә андый урыс телендә булган  манкорт сайтын татар сайты дип әйтеп тә булмый. Мәскәүдә “Татар рублевкасы” дигән түләүле танышу сайты бар. Сайт хуҗалары аны “Татар рублевкасы – баеган һәм бу тормыштан ни кирәклеген белгән иратлар өчен булган сайт”. Рублевка дигән сүздә хата бар дыр – “е” урынына бәлки икенче хәреф куерга кирәк дер. О? А? Белмим. Үзегезгә карагыз.

Шулай ук кайбер дин, мәдәният вә тарих сайтлары – дизайн ягыннан да, техник ягыннан да гәдәттәнчә зәгыйф. Төркем ясаган сайт болардан матурлыгы һәм уңайлыгы белән аерылып тора, әммә ул сайтларны хуҗалары эшләмәгән, аларны күбесенчә акчага веб-студиялар эшләгән. Татнетта сайт хуҗаларыннан булган төркемнәр бер-ничә генә дер. Нигә? Бер веб-мастер әйтмешли, “Өч татар җыелса – ни була?” ди. Татар веб-мастерлары җыелып җүнле проект эшләр урынына күбрәк үз мини-проектларын эшләп ятырга яраталар. Татар веб-мастерлары кем ул? Университетны санак йә челтәрләр админы гыйлеме буенча укыган кешеләр. Күбесе – динне дә, мәдәниятне дә белмиләр. Әле татар телендә “Исәнмесез!” дисәләр рәхмәт әйтергә кирәк. Алар арасында манкорт булмаган җүнле Безнең кешеләр – бик аз дыр. Рунетта (урыс интернетында) урыслашкан татар веб-мастерлары бик күп. Әммә алар егетләргә һәм кызларга зина кылуда ярдәм итү сайтын ясауны чын татар сайтларын ясайдан хәерлерәк күрәләр. Шуңа күрә чын татар сайтларын ясауга веб-дизайн кагылмаган гади кешеләр керешәләр – динчеләр, тарихчылар, мәдәният хезмәткәрләре. Шуңа күрә, кызганычка каршы, сайтларыбыз да матур вә уңайлы булып чыкмый. Ә чын татар булып калган веб-мастерларыбыз да бер-берсен күрә алмыйча аерым-аерым әллә ниләр эшләп маташалар. Һәммәсе дә амбицозлы, һәммәсенең дә үз фикере бар. Бер вак мәсәләдә фикерләр туры килмәсә бер берсе белән талашырга да әзерләр күп шулар арасыннан. Диндә берсе “Мин салафит” ди, икенчесе “Мин суфый” ди һәм икесе дә мөселман булуга карамастан бер уртак фикергә килә алмыйча бер сайт-проект ясауга килешә алмыйлар. Тарих мәсәләсен әйтәсе дә килми. Әле кичә генә “Татар кардәш” дип йөргән кешеләр тарих мәсәләсендә бер берсе белән талашып һәм сүгенеп әллә-нинди нәтиҗәләргә китерергә мөмкин. “Татарлар – кыпчак угыллары!” дип кычкырып йөрүче “Татарлар – болгар угыллары!” дигәнне күрә алмый. Бер берсе белән талашырга әзер. Франсалар (франсузлар) бер берсе белән “Без галл” һәм “Без франк” дип талашмыйлар бит. Итальяннар “Без ломбард”, “Без җәнәвизләр”, “Без романнар” дип талашмыйлар бит. Болгар мы, татар-мангол мы, кыпчак нугай мы… Хет кытай дисеннәр безне иртәгә – без барыбер бердәм булырга тиеш. Һәм веб-мастерлар да аларны тимәгән һәм кирәкмәскә аера торган мәсәләләрне тимәскә тиешләр. Бу тарих кына фәкать. Ни булганын Аллаһ гына белә. Әммә, тагын бер мәртәбә әйтеп китим, татар веб-мастерлары бердәм була алмаулары – татарның максимализм һәм коллык аркасында.

Ахырда, твиттердагы файдалы адресларны язам:

twitter.com/tatar_news

twitter.com/islam_news

twitter.com/tatnet_forums

twitter.com/tatnet_blogs

Дөньяда Твиттеромания бара. Нәрсә соң ул Twitter? Twitter.com

Twitter (тви) – ни ул? Быел Тви-да кулланучылар саны берничә мәртәбә артты, хәттә ки Facebook-ны да уздырды. Ни бу? Твиттер…

Твиттер – микроблоггинг сервисы. Күпләр моны блогинг сүзе белән бутап, “кечкенә” блоггинг, йә исә “кыскача блог язмаларын язу” дип уйладылар. Бәлки бу шулай дыр да, әммә ләкин твиттер турында сөйләшкәндә яки уйлаганда “блог” сүзен бөтенләе белән онытырга кирәк. Ни өчен ме? Шулай кирәк . Чөнки бу блоггингның үзе белән турыдан туры бүйләнмәгән. Твиттер – яңа консепсиа. Бу консепсианың исеме – “твиттер”, яки микроблоггинг. Блогта сез үз язмаларыгызны язсагыз, кешегә шуны күрсәтәсез, тәкъдим итәсез, әммә үзегезгә моның файдасы юк диярлек, чөнки кешеләр укый, әммә коментлар популяр блогларда да бик язылмый, чөнки блог – сөйләшү вә гәпләшү урыны түгел. Ә менә Твиттер – шуның өчен инде. Әммә кайберәүләр твитерны icq йә чат белән бутыйлар. Твиттерның консепсиасын аңламаганнар димәк, файдасын бөтенләй күрмиләр. Мин үзем башка аңлап җиткермәдем, твиттер күптән түгел генә килеп тә чыкты, доньяны басып та алды. Күпләр аңламый калдылар – ни бу? Твиттерда рсс-тасмасы кебек тви-тасмасы бар. Анда сезнең үзегезнең һәм сезнең “дусларыгызның” (followings) язмалары бастырыла. Күп язмаска тырышалар, гәдәттәнчә, чөнки ул сезне follow-кылганнарның тви-тасмасы сезнең кирәк-кирәкмәс язмаларыгыз белән тулыр. Кирәк ме ул аларга? Белмим. “Бу нәрсә минем тви-тасманы” тутырып ятмасын әле” дип дуслыкларын бетереп ташлап “remove” кылырга мөмкиннәр. Әммә сезнең 3-4 дустыгыз бар икән моннан куркып тормагыз. Бу сезнең өчен чат ролен уйнарга мөмкин. Әммә шуны белегез – бу “чатта” сезнең язмаларыгызны башка кешеләр күрергә мөмкин.  Шуңа күрә Settings-ка кереп, көйләүгә димәк, Protect my tweets төймәсенә бассагыз сезнең язмаларыгызны дусларыгыз гына укый ала. Ябык чат ясап була. Там есть еще »